Kritisch, betrokken, onafhankelijk en nieuwsgierig

NIEUWE PUBLICATIE: De controle van marsmannetjes en ander schorriemorrie

 

 

De controle van marsmannetjes

 

Traditioneel werkt de politie als brandjesblusser: ze probeert zo snel mogelijk de brandhaard te bereiken, blust de brand naar kunnen en wacht vervolgens op de volgende melding. Dit type agent is helaas, altijd te laat. Sinds de jaren tachtig is een trend gaande waarbij de agent die altijd te laat is, nu vroegtijdig bij de brandhaard wil zijn – sterker nog, de agent is er het liefst nog voordat het vuur ontsteekt. De proactieve politieorganisatie wacht niet meer op meldingen van burgers, maar probeert criminaliteit vroegtijdig te voorkomen, te ontwrichten en te ontmoedigen.

Tijdens proactief politiewerk beschikken agenten over een aanzienlijke vrijheid om naar eigen inzicht op te treden. Maar de begrenzingen van tijd en capaciteit dwingen agenten om keuzes te maken. Agenten kunnen niet alle criminaliteit aanpakken, alle wetten handhaven en alle mensen controleren. Agenten zijn genoodzaakt om in een zee van mensen beslissingen te nemen. Soms surveilleren ze meer in een bepaalde buurt of geven ze een jeugdgroep meer aandacht. Dit antropologische onderzoek geeft inzicht in deze alledaagse beslissingen van politieagenten.

Op de politieacademie leert elke agent de volgende norm: u mag niet ongelijk behandelen. Maar de theoretische lessen op de politieschool en de harde realiteit van het politiewerk botsen met elkaar. In de praktijk hanteren agenten beelden van potentiële verdachten en werken zij met een selectieprofiel. Personen die naar het selectieprofiel tenderen worden eerder gecontroleerd.

Opmerkelijk is dat er redelijk veel capaciteit in de proactieve controles zit (een derde tot tweede derde van het totale aantal contacten tussen de politie en burgers), zonder dat dit tot een noemenswaardig aantal arrestaties leidt. Dit staat in contrast met hoe straatagenten een selectieve aandacht voor bepaalde groepen rechtvaardigen. De selectieve aandacht zou namelijk de effectiviteit van het werk ten goede komen.

De professionele kennis van politieagenten schept orde in de wanorde van het sociale leven. Maar diezelfde kennis reduceert de veelvoud aan mogelijke betekenissen van de werkelijkheid. Dit resulteert in een collectieve bijziendheid van politieagenten, een structureel beperkte blik op het sociale leven. Oftewel, een tunnelvisie als gevolg van hokjesdenken. De labels en definities van straatagenten werken in het voordeel van sommige groepen en in het nadeel van andere groepen in de samenleving. Van oudsher richt het gezag van de politieorganisatie zich op de lagere klassen – ook de dangerous classes genoemd – om zo de midden- en hogere klasse te beschermen. Proactief politiewerk gaat daardoor niet alleen over de handhaving van de openbare orde, maar ook over het handhaven van de grenzen tussen positief gewaardeerde ‘normale’ burgers en de groepen die ‘er niet bij horen’.

BOEK BESTELLEN!