Kritisch, betrokken, onafhankelijk en nieuwsgierig

HANDBOEK VOOR DE IDEALE CRIMINEEL (satire)


De ‘goede’ crimineel anticipeert op de vastgeroeste beelden van straatagenten in tegenstelling tot de weinig capabele kruimeldief.

Agenten zijn beeldhouwers, omdat ze zich op grond van weinig informatie een indruk of beeld vormen van burgers. Agenten zijn ook stempelaars, omdat ze na deze beoordelingen burgers indelen naar ‘goede’ of ‘deviante’ typen. Criminelen met het ‘juiste’ uiterlijk, het ‘juiste’ taalgebruik en een ‘juiste’ houding naar de agent kunnen een geloofwaardige impressie van de ‘goede’ burger projecteren. Hierdoor zal het vermoeden van de agent afnemen. Maar degene die wil doorgaan voor een goede crimineel moet eerst voldoen aan een aantal criteria van het ideaaltype.

 

De biologisch en cultureel superieure boef
Het biologische lichaam van de ideale boef heeft weinig pigment in de huidcellen. In weerwil van de slechte bescherming tegen de zon, biedt een blanke huidskleur veel profijt voor wederrechtelijke activiteiten. Verder is de volmaakte deviant een feminiene vrouw van middelbare leeftijd of ouder met aimabele gezichtstrekken en een symmetrisch gezicht is een bonus. Wat betreft de versieringen op het lichaam is een sobere kledingstijl gewenst en een onopvallende zakelijke outfit strekt tot de aanbevelingen. Vanzelfsprekend bent u vrij van tatoeages. Tot slot heeft u nog geen crimineel verleden opgebouwd in de vorm van antecedenten. Politie-informatie fungeert als een politieel brandmerk en stigma om de ongehoorzame lichamen van de gehoorzame lichamen te onderscheiden. Het antecedent van de burger kan niet worden bedekt of verhuld, omdat de archieffunctie van het politiesysteem de agent – voor bepaalde tijd – aan het stigma blijft helpen herinneren, ook als de ex-crimineel intussen zijn leven heeft verbeterd. Hoe dan ook, indien u niet voldoet aan bovenstaande eisen, dan is het stringente advies om af te zien van een criminele carrière.

 

De mobiele boef
De regel is dat de ultieme bandiet anoniem gebruik maakt van het openbaar vervoer en losse kaartjes koopt. Het beste kunt u hotspots en cameragebieden vermijden. Mocht de ideale crimineel voor comfort willen gaan en zich per voertuig willen vervoeren, dan is een onopvallend voertuig een voorwaarde: niet te oud, nooit te duur en zonder vreemde accessoires. Verder zorgt de ideale crimineel ervoor dat haar voertuig vrij is van technische mankementen. Soms wordt de minder begaafde dief in de kraag gevat vanwege een kapot linker achterlicht dat aanleiding geeft voor een routinecontrole. Overigens registreren ideale criminelen liever geen voertuigen op eigen naam. Op deze wijze kunnen ze signaleringen op hun eigen naam ontlopen.

 

De beschaafde boef
Agenten bestuderen ook de gedragingen van burgers. Hoewel normoverschrijdingen inherent zijn aan het vak, houdt de ideale crimineel zich buiten de wederrechtelijke daad te allen tijde aan sociale conventies. Immers, deviaties van sociale normen bestempelen straatagenten als verdachte gedragingen. Personen die zonder een zichtbaar doel lopen, slenteren, sjokken, strompelen, ‘niks doen’ oftewel hangen, op een macho wijze lopen en abrupte loopbewegingen maken, trekken de aandacht. Ook het rijgedrag, zoals hard of zacht rijden of slingeren op de weg, maakt de straatagent alert. Tot slot interpreteert de agent ook het kijkgedrag. Op een agressieve, boze, schichtige of zenuwachtige wijze kijken, horizontaal over de schouders kijken of langdurig gluren naar tassen, winkels en huizen zijn hier een aantal voorbeelden van.

 

De boef die altijd in het plaatje past
De beste locatie voor uw core business is een ruimte waar u moeiteloos opgaat in de menigte op basis van uw gunstige huidskleur. In de overwegend ‘witte’ wijken behoort u tot de couleur locale en uw biologisch – en door de agent geracialiseerd – lichaam past in het demografisch profiel. De agent zal minder snel aanslaan op uw aanwezigheid, want hij combineert meerdere risico-indicatoren en zoekt naar de afwijkingen van het gevormde ‘plaatje’. Voor Marokkaans-Nederlandse jongemannen is deze selectieprocedure overigens niet geldig: die lopen de kans om te worden gecontroleerd in ‘witte’ wijken, omdat ze daar ‘niet zouden passen’ en in etnisch-heterogene wijken, omdat ze daar ‘zouden passen’. Een merkwaardige tegenstrijdigheid, maar u hoeft zich hier sowieso geen zorgen om te maken.
 
In algemene zin ontwijkt de ideale crimineel de buurten van de lagere sociale klassen die het doelwit zijn van politiële aandacht. Daarbij geldt dat burgers die zich als ‘goede’ burger willen presenteren tegen een achtergrond van fysieke verloedering en sociale onrust, minder geloofwaardig zullen zijn en een zweem van deviantie over zich heen krijgen. Bij voorkeur woont u in een nette wijk met een grote voortuin en heeft u een leuke man en kinderen. Neem ook een hond, vanzelfsprekend een golden retriever en geen bull terriër. Sterker, neem hond en kinderen mee tijdens uw ondernemingen, waarmee u uw impressie van een ‘goede’ burger vervolmaakt.

 

De coöperatieve en nederige boef
Is de ideale crimineel voor een routinecontrole aan de kant gezet, dan moeten bepaalde houdingsaspecten in acht worden genomen. Voor de agent is de mate van ontzag voor de politie een belangrijke aanwijzing om vast te stellen of de burger tot de goede of deviante categorie behoort. Neem in de interactie hoe dan ook een nederige en onderliggende houding aan en leg u neer bij de asymmetrische relatie. Als u zich coöperatief opstelt, dan is de agent geneigd te denken dat u een goede burger bent. Vertel de agent nooit wat hij of zij moet doen en het stomste wat je kunt zeggen: ‘Ga boeven vangen!’ Dit staat haaks op het zelfbeeld van de agent die graag een impressie van controle behoudt in de ontmoeting met de burger. Het helpt indien u beschikt over de juiste taalvaardigheden en Hilversum-Nederlands spreekt. Lichte verontwaardiging is op zijn plaats, maar u moet oppassen dat u niet de asshole wordt waar straatagenten een godsgruwelijke hekel aan hebben. U kunt de zin ‘u kunt toch aan me zien dat ik geen crimineel ben’ proberen en waarschijnlijk is de agent het met u eens, omdat een deel pretendeert dat criminelen te onderscheiden zijn op basis van uiterlijkheden, taalvaardigheden en houdingsaspecten.
 
Straatagenten maken continu gebruik van stereotype beelden over goede en deviante burgers. Deze werkwijze heeft weinig van doen met objectieve indicaties of methoden om criminaliteit op te sporen en blijkt ineffectief en inefficiënt. U kunt hier uw voordeel mee doen, als ideale crimineel.

 

Sinan Çankaya is principieel tegen normoverschrijdend gedrag en heeft een zwak voor de politieorganisatie. Toch heeft hij twijfels bij de selectiebeelden van straatagenten. Lees meer in “De controle van marsmannetjes en ander schorriemorrie: het beslissingsproces tijdens proactief politiewerk”.