Kritisch, betrokken, onafhankelijk en nieuwsgierig

BESTE HOGE MENEER VAN DE POLITIE

 

Beste hoge meneer van de politie,

 

Niet alle agenten hebben een snor. Sommigen hebben niet eens een pet. Ik heb nog nooit een Nederlandse agent betrapt met een donut in de hand. Agenten hebben zélfs humor, wel harde humor, maar humor alleszins. En nee, niet alle agenten willen fietsers zonder licht op de bon slingeren.

 

Jarenlang heb ik onderzoek gedaan bij de Nederlandse politieorganisatie. Ik werd aangenaam verrast. Mijn vooroordelen bleken ongegrond.

 

Ik heb zelfs bewondering gekregen voor het politiewerk. Agenten moeten optreden in stressvolle situaties met gevaar voor eigen leven. Ik heb dat zelf mogen ervaren. Ik zat achterin de politieauto en reed mee naar meldingen. Burgers kunnen erg onberekenbaar zijn. De agent beschermt de burger. Tegelijkertijd vormt de burger een risico voor het leven van de agent. U doet ondankbaar werk.

 

Ik werd aangenaam verrast. Mijn vooroordelen bleken ongegrond. Nóóit, nooit meer zal ik in de toekomst spreken over de politie. Immers, wie is dé politie?

 

Maar wacht. Ik ben ook minder aangenaam verrast. “Wij discrimineren niet’, riepen agenten. Vervolgens werd een auto met drie ‘Marokkanen’ erin standaard eerder gestopt, dan een auto met drie personen en minder pigment in de huidcellen. In weerwil van een slechte bescherming tegen de zon, biedt een witte huidskleur veel profijt voor criminele activiteiten. De politie heeft een blinde vlek.

 

Agenten gaven talloze rechtvaardigingen voor hun willekeurig en selectief optreden. Het zou eigen aan het politievak zijn. Beroepsdeformatie. Ze zijn tóch ook oververtegenwoordigd. Maar discrimineren, nee, dát, dat doet de Nederlandse politie niet.

 

Het criminaliseren van etnische minderheden kan niet worden goedgepraat. De oververtegenwoordiging van Marokkaanse Nederlanders biedt geen rechtvaardiging om de hele groep in de gaten te gehouden. Qua absolute aantallen zijn witte Nederlanders crimineler. Wie zoekt, zal vinden.

 

Het zelfbeeld van neutraliteit staat een kritisch zelfonderzoek van de Nederlandse politie in de weg. Politiewerk is mensenwerk. Mensen zijn onvolmaakt. Daarmee is het politiewerk inherent gebrekkig en onaf. Legitimiteit en neutraliteit kunnen nooit vaststaande feiten zijn voor de politieorganisatie.

 

Ik wil graag een belofte doen. Bij deze beloof ik plechtig om in de toekomst niet meer generaliserend te spreken over de politie.

 

Op de voorwaarde dat u en uw collega’s beloven om het dan niet meer te hebben over ‘negers’, ‘Marokkanen’ en NATOS: een informele politieafkorting dat staat voor “Noord Afrikaanse Teringlijers op Sportschoenen”.

 

U belooft om het invoeren van stopformulieren voort te zetten. U belooft om een bijdrage te leveren aan het voorkomen van etnisch profileren. U belooft om politiecontroles zonder aanzien des persoons uit te voeren.

 

Het zou helpen, als u dat belooft. Want ik wil hoopvol blijven over politieorganisatie.

 

De agent beschermt de burger. Tegelijkertijd vormt de burger een risico voor het leven van de agent.

 

Maar wie beschermt sommige burgers voor sommige agenten?

 

 

Dank u voor uw aandacht, hoge meneer van de politie.

 

Sinan Çankaya

 

 

Column uitgesproken op Festival Mundial, Tilburg, 27 juni 2015